Kalkulacje rolnicze są narzędziem wspierającym ocenę ilościową kredytobiorcy, którą trzeba uzupełnić oceną jakościową.

Nie należy mylić faktycznych obliczeń opartych na konkretnych zaszłościach w gospodarstwie z kalkulacjami, które są pomocne przy prowadzeniu rachunku podstawowych kosztów produkcji.

W narzędziu przyjęto różne opcje organizacji poszczególnych produkcji, jednakże nie są to wszystkie możliwe warianty. Przyjęte zostały natomiast podstawowe złożenia przekładające się na przychody i koszty, w szczególności:

• produkcja na potrzeby własne, np. pasza jest liczona na zasadzie kosztów produkcji i przychodów ze sprzedaży, a równolegle w kosztach produkcji uwzględniany jest zakup paszy;
• efekty produkcyjne w kalkulacji powstają w wyniku wskazanych przez rolnika w ankiecie założeń wstępnych (plonów, ilości wstawianych sztuk zwierząt, litrów mleka, stosowanych pasz itd.);
• kalkulacje pokazują opłacalność produkcji bez dopłat unijnych i krajowych, które doliczane są w rachunku wyników.

Poszczególne kalkulacje obrazują opłacalność przyjętej jednostki produkcji w wybranym wariancie produkcji (ha, sztuka, cykl), natomiast przeliczenie przez potencjał gospodarstwa (liczbę ha uprawy czy liczbę sztuk zwierząt) następuje w podsumowaniach zbiorczych dla PRODUKCJI ROŚLINNEJ i ZWIERZĘCEJ  z których dane przenoszone są do RACHUNKU WYNIKÓW.

Zastosowanie narzędzia RPK w Banku, w Szkole rolniczej, Ekonomicznej

RPK jest pomocniczym narzędziem oceny potencjału gospodarstwa rolnego (działu specjalnego produkcji rolnej) oraz kosztów i przychodów w celu zbadania zdolności kredytowej.

• Rekomenduje się, w pierwszym okresie stosowanie RPK do wniosków znanych klientów banku i porównywanie uzyskanych wyników z danymi przedstawionymi przez rolnika lub z monitoringu a w przypadku szerszego zastosowania RPK oflagowanie kredytów i systematyczną ocenę jakości portfela kredytów udzielonych przy wsparciu RPK.

Zadaniem Narzędzia jest wspomaganie działania Banku w ocenie produkcyjności gospodarstw rolnych prowadzących produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym działów specjalnych produkcji rolnej. Wersja programu w formacie *.xlsm pozwala na szybkie sporządzenie analiz finansowych gospodarstw rolnych analizując ich profile produkcyjne.

Rodzaje kalkulacji w RPK

Kalkulacje w narzędziu dotyczą produkcji roślinnej, zwierzęcej i działów specjalnych produkcji rolnej zostały pogrupowane w ankietach i arkuszach w grupy technologiczne.

Kalkulacje produkcji roślinnej (62 kalkulacje) w podziale na grupy:

• WYSOKOBIAŁKOWE – bobik; groch peluszka; łubin biały; łubin wąskolistny; łubin żółty.
  Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin WYSOKOBIAŁKOWYCH: 

• BÓB, CIECIERZYCA POSPOLITA, FASOLA; GROCH ZWYCZAJNY; SOCZEWICA; SOJA – zgodność 70-75% z kalkulacją produkcji GROCH PELUSZKA;
• LĘDŹWIAN; WYKA; SERADELA – zgodność 70-75% z kalkulacją produkcji ŁUBIN BIAŁY.
• ZBOŻA – pszenica ozima; pszenica jara; pszenżyto ozime; pszenżyto ozime – ekologiczne; żyto ozime; owies; kukurydza na ziarno; jęczmień jary; jęczmień ozimy.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin zbożowych:

• SORGO – KUKURYDZA – zgodność – 95-100 % z kalkulacją produkcji KUKURYDZY NA ZIARNO;
• MIESZANKI ZBOŻOWE – zgodność – 90-95 % z kalkulacją produkcji JĘCZMIEŃ JARY;
• PSZENŻYTO JARE – zgodność – 90-95 % z kalkulacją produkcji PSZENICY JAREJ;
• ŻYTO JARE – zgodność 90-95 % z kalkulacją produkcji PSZENICA JARA.
• WARZYWA – brokuł; kalafior; kapusta; cebula; fasola szparagowa; burak ćwikłowy; marchew jadalna; por; ogórek; pietruszka; pomidor; seler; sałata; szparagi; burak ćwikłowy; marchew jadalna; por; ogórek; pietruszka; pomidor; seler; sałata; szparagi.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin warzywniczych:

BRAK ALTERNATYWNEJ UPRAWY

• OKOPOWE – burak cukrowy; burak pastewny; ziemniak jadalny – ekologiczny; ziemniak jadalny; ziemniak przemysłowy; ziemniak – sadzeniaki.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin OKOPOWYCH:

• TOPINAMBUR – zgodność – 80-85 % z kalkulacją produkcji ZIEMNIAK JADALNY;
• BRUKIEW, RZEPA – zgodność – 80-85 % z kalkulacją produkcji BURAK PASTEWNY.
• OLEISTE – rzepak ozimy.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin OLEISTYCH:

• GORCZYCA BIAŁA I CZARNA – zgodność – 70-80% z kalkulacją produkcji RZEPAK OZIMY;
• SŁONECZNIK – zgodność 85-90% z kalkulacją produkcji RZEPAK OZIMY.
• UPRAWY NA PASZĘ – kukurydza CCM na zieloną masę; kukurydza na kiszonkę; koniczyna czerwona; siano łąkowe z lucerny; siano łąkowe – ze względu na stanowisko; siano łąkowe; siano łąkowe – renowacja; zielonka pastwiskowa; trawy na kiszonkę.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin PRZEZNACZONYCH NA PASZĘ:

• ROŚLINY NA ZIELONĄ MASĘ (ZIELONKA) – zgodność – 95-100 % z kalkulacją produkcji ZIELONKA PASTWISKOWA;
• ROŚLINY NA SIANO (SIANO) – zgodność – 95-100 % z kalkulacją produkcji SIANO ŁĄKOWE;
• ROŚLINY NA KISZONKĘ (KISZONKA) – zgodność – 95-100 % z kalkulacją produkcji TRAWY NA KISZONKĘ Z TRAWY ŁĄKOWEJ;
• ROŚLINY NA SIANO ŁĄKOWE Z ROŚLIN MOTYLKOWYCH – zgodność – 95-100 % z kalkulacją produkcji SIANO ŁĄKOWE Z LUCERNY.
• WŁÓKNISTE – konopie; len.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin włóknistych:

BRAK ALTERNATYWNEJ UPRAWY

• ZIOŁA – kozłek lekarski, melisa, serdecznik.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin zielarskich:

BRAK ALTERNATYWNEJ UPRAWY

• GRZYBY – pieczarka, boczniak.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla grzybów:

BRAK ALTERNATYWNEJ UPRAWY

• DRZEWA OWOCOWE – SADY – sad jabłoniowy; sad gruszowy; sad czereśniowy; sad wiśniowy; sad śliwkowy.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla roślin SADOWNICZYCH:

BRAK ALTERNATYWNEJ UPRAWY.

• KRZEWY OWOCOWE – malina; borówka; czarna porzeczka; porzeczka czerwona; agrest; truskawka.

Wykaz upraw nieujętych w RPK zgodnych z wykazem kalkulacji dla KRZEWÓW OWOCOWYCH:

• ARONIA – zgodność – 85-90 % z kalkulacją produkcji BORÓWKA WYSOKA. 

UWAGA:

Wszystkie kalkulacje roślinne są wykonane dla 1 ha, tylko w przypadku grzybów kalkulacje są wykonane dla 1 m²

1. Kalkulacje produkcji zwierzęcej (27 kalkulacji):

• WOŁOWINA – MLEKO – BUHAJEK HODOWLANY; CIELĘ – do 150 kg; JAŁÓWKA HODOWLANA; KROWA MAMKA; MLEKO – Mleko – całoroczne żywienie kiszonką; Mleko – żywienie zima – sianokiszonka, lato – pastwisko; Mleko – żywienie zima – kiszonka, lato – TUZ + kiszonka.; OPASY – Opasy żywienie – TUZ; Opasy żywienie – pastwisko + TUZ; – Opasy – żywienie – ograniczona ilość TUZ;
• DRÓB – Indyczki – rzeźne – dla produkcji sprzedanej w roku.; Indyki – rzeźne – dla produkcji sprzedanej w roku; Drób – brojlery kurze – dla produkcji sprzedanej w roku; Drób – jaja – dla jednej kury nioski i produkcji sprzedanej w roku;
• RYBY – KARP – dla 1 szt. – dla produkcji w roku.; PSTRĄG – dla 1 szt. – dla produkcji w roku;
• KOŃ REKREACYJNY;
• KOZY OWCE – KOZY – Mleko, żywiec – dla 1 matki; OWCE – produkcja jagniąt do 16 kg, 40 kg;
• TRZODA CHLEWNA – PROSIĘTA dla jednego miotu od maciory; WARCHLAKI – do 40 kg; TUCZNIKI – do 105 kg – cykl otwarty; TUCZNIKI – do 105 kg – cykl zamknięty;
• FUTERKOWE – SZYNSZYLE – dla 1 samicy; KRÓLIK – dla 1 samicy;
• PSZCZOŁY – PSZCZOŁY – produkcja amatorska – 1 rodzina /uli/, pasieka stacjonarna; PSZCZOŁY – produkcja profesjonalna – 1 rodzina /uli/, pasieka mobilna.

UWAGA:

Wszystkie kalkulacje zwierzęce są wykonane dla 1 szt., tylko w przypadku pszczół kalkulacje są wykonane dla 1 rodziny pszczelej /1 ula/ oraz dla produkcji prosiąt /trzoda chlewna/ dla jednego miotu.

---